Korzyści dla dzieci z autyzmem, wynikające z analizy zachowania werbalnego
Skinnera to lektura, stanowiąca spore wyzwanie, ale za to przedstawiająca
przemyślenia pioniera behawioryzmu i jednego z najwybitniejszych
przedstawicieli tego kierunku. Uzasadnia zastosowanie teorii
poznawczo-behawioralnej w rozwijaniu umiejętności posługiwania się językiem
przez dzieci autystyczne, a także dzieci cierpiące na inne zaburzenia, skutkiem
których jest brak języka. Poczynając od ojca behawioryzmu, B.F. Skinnera, czyli
od lat sześćdziesiątych ubiegłego wieku, powstało – i nadal powstaje – szereg
programów rozwijania języka u dzieci niemówiących, przede wszystkim
autystycznych. Na temat ich skuteczności toczyło się wiele dyskusji, wiadomo
jednak, na podstawie doświadczeń zebranych w kilku krajach, że doskonałe
rezultaty osiągano pracując z programem VB-MA PP autorstwa dra Marka L.
Sundberga. W niniejszej publikacji, z wielu prac dra Sundberga, prezentujemy
jeden z jego artykułów, napisany wspólnie z profesorem Jackiem Michaelem, w
którym autorzy omawiają wynikające ze skinnerowskiej analizy zachowania
werbalnego korzyści dla dzieci z autyzmem, jeśli chodzi o przyswajanie języka.
Nie jest to lektura łatwa, głównie ze względu na dużą liczbę terminów, służących
nazwaniu zjawisk z zakresu zachowania werbalnego, które do czasów Skinnera
nazwane nie były. Warto jednak poświęcić jej czas, jako że VB-MA PP powstał na
podstawie wieloletnich przemyśleń, zawartych także w tym artykule.
Autorka drugiego tekstu, Okiem lekarza i psychoterapeuty, Małgorzata
Dąbrowska-Kaczorek, w swojej codziennej pracy właśnie z tymi dziećmi odwołuje
się do zasad behawioralnych i, opierając się na swym doświadczeniu uważa, że
jest to jedna z najbardziej skutecznych terapii, pod warunkiem, że wychodzi się
od prawidłowej biologicznej oceny przyczyn tego braku. Słusznie twierdzi,
że w sytuacjach, w których brak mowy jest wynikiem nie zdiagnozowanych chorób
organicznych, to – aby terapia behawioralna przyniosła efekty – przede wszystkim
należy się zająć leczeniem tych chorób. Przedstawia również istotne dla lekarzy
ostatnie zmiany w klasyfikacji DSM -V, wchodzące w życie w 2017
r.