Dylematy niepełnosprawności - rozważania na marginesie studiów kulturowo społecznych

Publikacja obejmuje problematykę sporów definicyjnych w zakresie szeroko pojętej normy, szczególnie w odniesieniu do zjawiska niepełnosprawności psychofizycznej i intelektualnej. Stanowi więc próbę odpowiedzi na pytanie –czy niepełnosprawność określać należy z wykorzystaniem normy teoretycznej - odnoszonej do ogólnie przyjętych prawidłowości lub twierdzeń o fizjologicznej lub psychologicznej działalności człowieka; normy statystycznej, gdzie niepełnosprawność traktowana być może jako odstępstwo od stanów powszechnych w populacji; czy też normy społecznej, w kontekście analizy sposobu funkcjonowania osoby pod kątem przystosowania do wartości ogólnie przyjętych w danym społeczeństwie i kulturze; a może normy przystosowawczej, czyli w aspekcie satysfakcjonujących relacji z innymi i samorealizacji? Prezentowane artykuły dowodzą, iż we współczesnych kontekstach granica pomiędzy pełną a niepełną sprawnością jest płynna i niejednoznacznie dookreślona, oba pojęcia wywołują wiele wątpliwości w aspektach teoretycznych i praktycznych, przenikając się wzajemnie w wielostronnych analizach. W świetle tych analiz niepełnosprawność nie może więc być traktowana jako cecha kategoryzująca ludzi, lecz jako uniwersalne ludzkie doświadczenie – nie tyle jako rezultat fizycznego, psychicznego czy intelektualnego uszkodzenia, ale jako konsekwencja barier, powodowanych społecznymi postawami, stereotypami, uprzedzeniami i dyskryminacją.