Cukrzycowa choroba nerek

Kompendium o cukrzycowej chorobie nerek ujęte w pytaniach lekarzy praktyków i odpowiedziach eksperta.

Spis treści:

1. Jaka jest współczesna definicja cukrzycowej choroby nerek?
2. Kiedy lekarz rodzinny może rozpoznać cukrzycową chorobę nerek?
3. Jak należy monitorować funkcję nerek u chorych na cukrzycę? Jakie badania i jak często powinny być zlecane w ramach podstawowej opieki zdrowotnej?
4. Jak badać albuminurię w podstawowej opiece zdrowotnej - z testu paskowego, porannej próbki czy z dobowej zbiórki moczu?
5. Czy zwiększona wartość przesączania kłębuszkowego (GFR) może być pierwszym objawem cukrzycowej choroby nerek?
6. Jakie znaczenie ma wskaźnik albumina/kreatynina w moczu w ocenie cukrzycowej choroby nerek? Czy można zlecać jego badanie zamiast dobowej zbiórki moczu?
7. Czy możliwe jest rozpoznanie cukrzycowej choroby nerek u pacjenta ze stanem przedcukrzycowym (IFG, IGT)?
8. Kiedy powinno się skierować chorego na cukrzycę do nefrologa?
9. Jakie czynniki wpływają na wystąpienie i progresję cukrzycowej choroby nerek?
10. Kiedy i w jakich dawkach można rozpocząć leczenie metforminą u pacjenta z cukrzycą typu 2 i współistniejącą cukrzycową chorobą nerek?
11. lak postępować, gdy u pacjenta leczonego metforminą szacunkowa wartość przesączania kłębuszkowego (eGFR) obniży się do 29 ml/min/l,73 m2?
12. Jakie leki przeciwcukrzycowe i w jakich dawkach można stosować u pacjentów z cukrzycą typu 2 w zależności od szacunkowej wartości przesączania kłębuszkowego (eGFR)?
13. Które leki przeciwcukrzycowe są szczególnie wskazane w cukrzycowej chorobie nerek?
14. Które leki przeciwcukrzycowe są przeciwwskazane w przypadku współistnienia cukrzycowej choroby nerek/niewydolności nerek?
15. lak można zmniejszyć ryzyko powikłań nerkowych u chorych na cukrzycę typu 2?
16. Kiedy i w jakiej dawce można stosować leki z grupy flozyn (empagliflozyna, kanagliflozyna i dapagliflozyna) w przypadku współistnienia cukrzycowej choroby nerek/niewydolności nerek?
17. lak należy monitorować progresję cukrzycowej choroby nerek? Jakie badania wykonywać i jak często?
18. Kiedy zaprzestać stosowania/zmniejszać dawki metforminy/flozyn?
19. Jakie leki są preferowane w leczeniu nadciśnienia tętniczego współistniejącego z cukrzycową chorobą nerek?
20. Kiedy można rozpoznać zespół nerczycowy w przebiegu cukrzycowej choroby nerek?
21. Jakie leki (grupy leków inne niż przeciwcukrzycowe) są przeciwwskazane u pacjentów z cukrzycową chorobą nerek/ /niewydolnością nerek? Na które leki należy zwrócić szczególną uwagę?
22. Jakie grupy leków moczopędnych są wskazane u pacjentów z cukrzycową chorobą nerek? Jakich grup diuretyków należy unikać?
23. Jakie zalecenia dotyczące nawadniania powinien otrzymać pacjent z cukrzycową chorobą nerek?
24. Czy - w nawiązaniu do wyników badania ADVANCE - efekt nefroprotekcyjny gliklazydu dotyczy całej klasy pochodnych sulfonylomocznika?
25. Jakie zalecenia dietetyczne powinni otrzymać pacjenci z cukrzycową chorobą nerek? Czy powinno się ograniczyć ilość przyjmowanego białka?
26. Jak można zapobiegać nefropatii pokontrastowej u chorych na cukrzycę?
27. Czy schyłkowa niewydolność nerek i zabiegi hemodializy wpływają na odsetek HbAlc? Jak interpretować wartość HbAlc u chorych dializowanych?
28. Czy u pacjentów z cukrzycową chorobą nerek należy w jakiś specjalny sposób aktywnie zapobiegać niedokrwistości (np. stosując erytropoetynę lub witaminę BI2)?
29. Czy u pacjentów z cukrzycową chorobą nerek należy suplementować witaminę D? Jeżeli tak, to jaką postać?
30. Które leki przeciwcukrzycowe mają działanie nefroprotekcyjne i jakie to ma znaczenie?
31. Kiedy należy zaprzestać leczenia nefroprotekcyjnego?
32. Czy w cukrzycowej chorobie nerek zawsze występuje białkomocz?
33. Kiedy należy podejrzewać inną niż cukrzycowa chorobę nerek u chorych na cukrzycę?
Piśmiennictwo
Wykaz skrótów