Stomatologia cyfrowa

Przedmowa
Postęp technologiczny każdego dnia dokonuje się na naszych oczach. Przez wiele lat wydawało się, że digitalizacja ominie stomatologię, co oczywiście nie oznaczało braku postępu w tej dziedzinie medycyny. Stomatologia jest bowiem bardzo zindywidualizowana, szczególnie w zakresie stomatologii estetycznej, protetyki i ortodoncji. Ludzka wiedza i umiejętności, zdolności manualne, swego rodzaju artyzm w zakresie planowania oraz prowadzenia rehabilitacji stomatologicznej do niedawna wydawały się być poza zasięgiem „maszyny. Czy jednak rzeczywiście model matematyczny, czasami określany też jako algorytm lub model standardowy, nie może mieć zastosowania w stomatologii? Już wiele lat temu opracowano zasady złotych proporcji, które przełożyły się w efekcie na kanon postępowania w stomatologii estetycznej. Wymagało to jednak czasu. Z pewnością wszyscy pamiętamy, że sama idea złotych proporcji nie jest nowa, a pochodzi z okresu starożytności. Jednakże dopiero niedawno wraz z rozwojem stomatologii znalazła swoje miejsce w postępowaniu rehabilitacyjnym.
Znakiem czasu jest przyspieszenie technologiczne, więc proces ucyfrowienia w stomatologii właśnie się dokonuje czy tego chcemy, czy też nie. Początkowo dotyczył on szeroko pojętej diagnostyki. Następnie pojawiły się programy z możliwością zaprojektowania uśmiechu. Równoległy rozwój materiałoznawstwa wymusił wdrożenie pewnych cyfrowych procedur wykonawczych w laboratoriach techniki dentystycznej. Obecnie w wielu z nich wykonuje się uzupełnienia protetyczne wyłącznie w technologiach cyfrowych. Wymaga to od technika dentystycznego zupełnie nowych umiejętności, a nawet w pewnym stopniu wymusza konieczność skorzystania z pomocy grafików komputerowych. W gabinetach stomatologicznych pojawia się skaner wewnątrzustny, który bez użycia łyżek i masy wyciskowej pozwala zgromadzić dane do wykonania uzupełnienia protetycznego. Za chwilę odtworzenie indywidualnych warunków czynnościowych pacjenta w laboratorium stanie się kanonem postępowania. To wszystko w pewnym stopniu wymusza na lekarzach dentystach zaadaptowanie tychże zdobyczy technologicznych na potrzeby własnych praktyk. Wiąże się to z koniecznością zdobycia nowych umiejętności w zakresie obsługi nowych narzędzi, a nawet zupełnie innego postrzegania wykonywanej pracy. W medycynie trwają już prace nad stworzeniem programu, który wskaże najbardziej standardową procedurę/algorytm postępowania w zadanym przypadku klinicznym. W stomatologii wydaje się jednak, że droga do tego jest ciągle jeszcze bardzo daleka ... Ale czy pomimo to czeka nas w przyszłości leczenie stomatologiczne z wykorzystaniem sztucznej inteligencji?
Czas pędzi nieubłaganie i do końca nie wiadomo, kiedy dokona się kolejny przełom. Na obecnym etapie musimy pamiętać, że technologie cyfrowe nie są panaceum na sukces. To są ciągle wyłącznie narzędzia, które w rękach doświadczonego lekarza dentysty z pewnością ułatwią osiągnięcie doskonałych wyników leczenia z pożytkiem dla naszych pacjentów. Zawarta w niniejszym opracowaniu wiedza z pewnością za kilka lat może być już nieaktualna. Warto jednak pamiętać, że zawsze trzeba poszukiwać nowych środków i rozwiązań w dążeniu do osiągnięcia sukcesu terapeutycznego.
Opracowanie to dedykuję - początkującym i zaawansowanym - pasjonatom stomatologii, którzy każdego dnia realizując swoją misję zawodową poszukują nowych metod diagnostyczno-leczniczych i zdobywają nowe umiejętności, które jeszcze niedawno wydawały się być poza ich zasięgiem.
Prof. dr hab. n. med. Teresa Sierpińska

Spis Treści:

Rozdział 1. TECHNOLOGIA CAD/CAM W STOMATOLOGII
Krótka historia postępu
Struktura systemu
Wady i zalety
Konwencjonalnie czy digitalnie?
Rozdział 2. PROCEDURY WYKONANIA WYCISKU OPTYCZNEGO
Pobieranie wycisku
Zasady skanowania
Podział skanerów
Skanery wewnątrzustne
Skanery zewnątrzustne
Rozdział 3. MODELE W SYSTEMIE CAD/CAM:: MATERIAŁY I METODY
Perfekcja odwzorowania
Modele w technologii CAD/CAM
Wirtualna artykulacja
Rozdział 4. PROJEKTOWANIE UZUPEŁNIEŃ PROTETYCZNYCH
Możliwości programowania
Prezentacja procedur klinicznych:: Technologie cyfrowe w diagnostyce czynnościowej i leczeniu
Rozdział 5. WYKONANIE UZUPEŁNIEŃ PROTETYCZNYCH
Paleta materiałowa
Metody subtraktywne:: frezowanie
Frezowanie materiałów ceramicznych
Frezowanie metali i stopów
Tworzywa sztuczne w technologii frezowania
Metody addytywne
Drukowanie materiałów termoplastycznych
Ograniczenia w stosowaniu technologii i/lub materiałów
Prezentacja procedur klinicznych:: Cyfrowe planowanie całkowitej odmiany wyglądu uśmiechu
Rozdział 6. PLANOWANIE UŚMIECHU:: SMILE DESIGN
Cyfrowe projektowanie uśmiechu
Analiza estetyczna twarzy i uśmiechu
Dziąsło
Przygotowanie wax-up i mock-up
Prezentacja procedur klinicznych:: Idealny a dopasowany cyfrowy projekt uśmiechu
Rozdział 7. TECHNOLOGIE CYFROWE W ORTODONCJI
Skaner wewnątrzustny w ortodoncji
Modele 3D
Drukarki 3D
Aparaty ortodontyczne
Ocena postępów leczenia i retencja
Systemy 3D i 4D
Cefalometria 3D, leczenie interdyscyplinarne
Prezentacja procedur klinicznych:: Trójwymiarowe planowanie implantów w leczeniu ortodontycznym
Rozdział 8. TECHNOLOGIE CYFROWE W IMPLANTOLOGII STOMATOLOGICZNEJ
Nawigacja implantologiczna
Nawigacja statyczna z zastosowaniem szablonów
Nawigacja dynamiczna
Prezentacja procedur klinicznych:: Cyfrowa organizacja pracy w planowaniu postępowania interdyscyplinarnego
Rozdział 9. TECHNOLOGIE CYFROWE W DIAGNOSTYCE STOMATOLOGICZNEJ
Radiografia cyfrowa
Tomografia komputerowa
Tomografia stożkowa
Ultrasonografia
Tomografia magnetycznego rezonansu jądrowego
Zastosowanie cyfrowych obrazów rentgenowskich i diagnostycznych
Uczenie maszynowe i sztuczna inteligencja
Prezentacja procedur klinicznych:: Wskazania i możliwości zastosowania cyfrowej tomografii objętościowej w endodoncji