Fizjoterapia stomatologiczna Badanie i terapia stawówskroniowo-żuchwowych

O tym, jak istotną rolę odgrywają stawy skroniowo- żuchwowe w ludzkim organizmie dowiadujemy się zazwyczaj wtedy, gdy zaczynają niepoprawnie funkcjonować. Objawy dysfunkcji tej części ciała są na tyle niespecyficzne, że pacjent dopiero po intensywnym maratonie konsultacji u lekarzy różnych specjalizacji trafia do stomatologa i fizjoterapeuty. Dlaczego tak się dzieje? Czy ma to związek z brakiem specjalistycznej wiedzy lekarzy? Trudno jednoznacznie stwierdzić. Terapia stawów żuchwowych nie sprowadza się tylko i wyłącznie do wdrożenia leczenia protetycznego, ogromną rolę odgrywa w niej odpowiednia, indywidualnie dobrana fizjoterapia stomatologiczna. Należy również określić przyczynę dolegliwości i odpowiednio modyfikować czynniki, które przyczyniają się do wystąpienia niepokojących objawów. Nie bez powodu staw skroniowo- żuchwowy nazywany jest jednym z najważniejszych stawów w ludzkim organizmie.

Po lekturze „Rehabilitacji stomatologicznej” z niecierpliwością czekałam na premierę nowej książki Karola Gorzechowskiego. „Fizjoterapia stomatologiczna” mile mnie zaskoczyła bogactwem wartościowych treści, uwzględniających różne dyscypliny naukowe. Pierwsze rozdziały poświęcone zostały szeroko pojętej anatomii ludzkiego organizmu z uwzględnieniem wzajemnego wpływu na siebie poszczególnych części ciała. Anatomiczne treści zostały przedstawione w sposób zrozumiały zarówno dla pacjenta, jak i specjalisty. Wszystkie załączone w książce zdjęcia oraz ilustracje są kolorowe, co jest sporym udogodnieniem dla czytelnika. Kolejna część „Fizjoterapii stomatologicznej” skupia się na objawach i mechanizmach ich powstania. Dalsze rozdziały poświęcone są stricte diagnozie, leczeniu stomatologicznemu i chirurgicznemu, żeby na końcu przejść do elementów związanych z szeroko pojętym procesem fizjoterapii stomatologicznej.

Według mnie największym atutem tej pozycji jest prosta forma i jasny przekaz. Nie uświadczycie tutaj trudnego w odbiorze naukowego języka, autor skomplikowane treści przedstawia w zrozumiały sposób. Między teorią a praktycznymi zaleceniami postawiono znak równości. Z perspektywy własnej praktyki neurologopedycznej doceniam fakt, że autor znalazł miejsce na opisanie istotnego wpływu prawidłowej pozycji spoczynkowej języka, właściwego toru oddechowego, czy wpływ parafunkcji na prawidłowe funkcjonowanie układu stomatognatycznego. W mojej ocenie na szczególną uwagę zasługuje rozdział poświęcony terapii pacjentów hipermobilnych, z własnego doświadczenia wiem, że jest to temat przez wielu specjalistów trywializowany, pomijany i nie do końca właściwie rozumiany. Karol Gorzechowski uwzględnił w tej części dane dot. m.in. postępowania w przypadku zespołu Ehlersa- Danlosa.

Autor wielokrotnie podkreślał rolę współpracy w interdyscyplinarnym zespole specjalistów. Coś niby tak oczywistego, a niestety nie zawsze jest złotym standardem. Ucieszył mnie fakt, że w książce znalazło się miejsce dla przybliżenia kwestii związanych z chirurgią twarzowo- szczękową, dzięki czemu mogłam poszerzyć swoją wiedzę. Opisane zostały krok po kroku poszczególne typy operacji ortognatycznych przy określonych zaburzeniach układu stomatognatycznego oraz schemat działań fizjoterapeuty po tego typu interwencjach. Na końcu książki znajduje się obszerna bibliografia z podziałem na poszczególne rozdziały.

„Fizjoterapia stomatologiczna” jest pozycją, do której z pewnością będę często wracać ze względu na szereg istotnych informacji, które w innych pozycjach są pomijane. Autor podjął się trudnego wyzwania dokładnego przybliżenia procesu diagnozy i terapii pacjentów z TMD, które zakończyło się pełnym sukcesem. Książka świetnie przybliża mechanikę pracy stawów- skroniowo żuchwowych i wpływ, jaki ma ta część ciała na działanie całego organizmu dokładnie opisuje poszczególne rodzaje dysfunkcji. W sposób zrozumiały przybliżono mi typy dysfunkcji oraz schemat postępowania terapeutycznego. Spodobało mi się, że Karol Gorzechowski podkreśla wpływ w terapii zarówno psychiki na somatykę, jak i somatyki na psychikę i fakt, że nie należy posiłkować się uproszczeniami.

Zdecydowanie zgadzam się z autorem, że tylko kompleksowe podejście do terapii i współpraca interdyscyplinarna są w stanie zapewnić sukces postępowania. Na pierwszym miejscu jest pacjent i to jego komfort należy stawiać na pierwszym miejscu, co wielokrotnie w książce było podkreślane. Książkę polecam każdemu, kto chcę zgłębić tematy badania i terapii stawów skroniowo- żuchwowych.

Spis treści:

ROZDZIAŁ 1.
Anatomia
Definicje
ROZDZIAŁ 2.
Dysfunkcja czaszkowo-żuchwowo-kręgosłupowa
Płaszczyzna zgryzu
Kręgosłup - klucz do zdrowia
Skolioza, wady postawy a zgryz
Modele łańcuchów mięśniowo-powięziowych
Wzorce Zinka
Wysiłek fizyczny
Stopy
ROZDZIAŁ 3.
Objawy dysfunkcji czaszkowo-żuchwowo-kręgosłupowej
Objawy zaburzeń w stawie skroniowo-żuchwowym według Olsona
Dysfunkcja czaszkowo-żuchwowo-kręgosłupowa a objawy laryngologiczne
Dysfunkcja czaszkowo-żuchwowo-kręgosłupowa a objawy neurologiczne
Dysfunkcja czaszkowo-żuchwowo-kręgosłupowa a objawy ginekologiczne
Dysfunkcja czaszkowo-żuchwowo-kręgosłupowa a objawy okulistyczne
Trzaski (krepitacje) w stawie
Przemieszczenie krążka stawowego bez zablokowania (z odzyskaniem)
Przemieszczenie krążka stawowego z zablokowaniem (bez odzyskania)
Parafunkcje narządu żucia
ROZDZIAŁ 4.
Oddychanie przez usta a stawy skroniowo-żuchwowe w kontekście metody Butejki
Język - naturalny aparat ortodontyczny
Układ stomatognatyczny a artykulacja
Lepiej zapobiegać niż leczyć
Interdyscyplinarna ortodoncja
ROZDZIAŁ 5.
Czaszka
Kość gnykowa
Fibromialgia
Hipermobilność
ROZDZIAŁ 6.
Szynoterapia
Dodatkowe dowody naukowe
Medycyna chińska w leczeniu dysfunkcji stawów skroniowo-żuchwowych
Wpływ endoprotezoplastyki stawu biodrowego na stawy skroniowo-żuchwowe
Znaczenie stawu skroniowo-żuchwowego dla ruchomości stawu biodrowego
ROZDZIAŁ 7.
Anomalia Kimmerlego (Arcuate foramen)
Zespół wyrostka haczykowatego kości klinowej
Zespół Eaglea (więzadła rylcowo-gnykowego)
Zespół Ernesta (więzadła rylcowo-żuchwowego)
ROZDZIAŁ 8.
Artrocenteza stawu skroniowo-żuchwowego
Artroskopia stawu skroniowo-żuchwowego
Fizjoterapia w artroskopii stawu skroniowo-żuchwowego
Chirurgia twarzowo-szczękowa
Fizjoterapia w chirurgii twarzowo-szczękowej
Diagnostyka obrazowa stawów skroniowo-żuchwowych
Iniekcje dostawowe
ROZDZIAŁ 9.
Wpływ stresu na narząd ruchu
Sekrety zdrowego umysłu: empatia i dialog w terapii narządu ruchu
Psychosomatyka: emocje jako przyczyna chorób
ROZDZIAŁ 10.
Badanie
Wywiad
Badanie narządu ruchu
Badanie ogólnej postawy pacjenta
Badanie kręgosłupa
Badanie miednicy i kończyn dolnych
Testy funkcjonalne
Badanie w obrębie głowy
ROZDZIAŁ 11.
Terapia
Rolowanie skóry
Masaż tkanek głębokich
Terapia punktów spustowych
Rozluźnianie mięśniowo-powięziowe
Techniki aktywnego rozluźniania
Mobilizacja kości gnykowej
Poizometryczna relaksacja mięśni
Bierne rozciąganie mięśni (redresja)
Mobilizacja stawu skroniowo-żuchwowego
Suche igłowanie
Ćwiczenia propriocepcji stawu skroniowo-żuchwowego według Rocabado
Ćwiczenia izometryczne żuchwy
Ćwiczenia mięśni dna jamy ustnej według Gerrego
Kontrolowane otwieranie ust
Program terapeutyczny Rocabado 6x6
Ćwiczenia mobilności stawu skroniowo-żuchwowego
Mouth taping
BIBLIOGRAFIA