Prawo medyczne dla pediatrów

Szczególna rola i tym samym odpowiedzialność przypada w udziale lekarzom opiekującym się dziećmi. Z jednej strony podmiot ich działania - dziecko - nie zawsze jest w stanie udzielić choćby pomocniczych, jeśli już nie wyczerpujących informacji na temat swoich dolegliwości, a z drugiej strony pediatrzy zderzają się ze zrozumiałą postawą szczególnie wysokich wymagań i oczekiwań ze strony rodziców. Najdrobniejsze nawet niepowodzenie lub błąd może spowodować całą lawinę pretensji i roszczeń ze strony prawnych opiekunów dziecka. Specyfika specjalności sprawia zaś, że szczególnie łatwo np. o pominięcie jakiegoś wymaganego elementu zgody opiekunów na badanie, leczenie lub inną czynność niezbędną w procesie diagnostyczno-terapeutycznym.

Wszystkie powyższe fakty skłoniły wydawnictwo Progress do przygotowania pozycji z zakresu prawa medycznego dedykowanej właśnie tej grupie specjalistów - pediatrom. Specyfika książki sprawia, że szczególnie obszernie omówiono w publikacji tematykę szczepień, zarówno obowiązkowych jak i zalecanych. Nie zabrakło również miejsca na opisanie tematów związanych z żywieniem niemowląt i małych dzieci. W tekście książki pojawiło się także omówienie najnowszych regulacji dotyczących kontaktów firm farmaceutycznych z lekarzami. Obszernie także omówiono te tematy, które powinny być podstawowym kanonem wszelkich publikacji na temat prawa medycznego: zgody pacjenta i jego informowania, jak również pojmowanej wielopłaszczyznowo odpowiedzialności lekarza.

I. ZGODA I SPRZECIWW NA PODJĘCIE CZYNNOŚCI LECZNICZYCH

1. Pojęcie i podział świadczeń zdrowotnych
2. Kiedy zgoda wyrażona na podjęcie czynności leczniczych jest ważna?
3. Zgoda na przetoczenie krwi u małoletnich pacjentów będących Świadkami Jehowy
4. Wykonywanie czynności leczniczych bez zgody przedstawiciela ustawowego pacjenta
5. Postępowanie wobec małoletniego pacjenta nieprzytomnego
6. Zasady postępowania wobec małoletnich pacjentów chorych na aids i pacjentów będącymi nosicielami wirusa HIV
7. Przymusowe leczenie małoletnich pacjentów będących nosicielami chorób zakaźnych
8. Zgoda na pobranie krwi

II. RODZAJE ZGODY

1. Zgoda własna
2. Zgoda równoległa
3. Zgoda zastępcza
4. Formy zgody
5. Ważna zgoda na zabieg operacyjny i czynności lecznicze podwyższonego ryzyka
6. Zgoda wyrażona przez nieuprawniony podmiot

III. INFORMOWANIE PACJENTAInformowanie pacjenta

1. Lekarski obowiązek udzielania pacjentowi informacji medycznej
2. Obowiązek lekarza do udzielenia informacji o rozpoznaniu
3. Obowiązek lekarza do udzielenia informacji o dostępnych i alternatywnych metodach leczenia
4. Obowiązek lekarza do informowania o następstwach i powikłaniach planowanej czynności leczniczej
5. Obowiązek lekarza do informowania o metodach leczenia i sposobie postępowania w przypadku terapii chorób przewlekłych
6. Prawo lekarza do odmowy kontynuowania terapii chorób przewlekłych
7. Lekarski obowiązek udzielania informacji - ciężar dowodu
8. Przywilej terapeutyczny - "kłamstwo humanitarne"
9. Tajemnica lekarska
10. Wyjątki od obowiązku zachowania tajemnicy lekarskiej

IV. WYKONYWANIE SZCZEPIEŃ OCHRONNYCH I ZALECANYCH

1. Uchylanie się od ochronnych szczepień obowiązkowych
2. Lekarski obowiązek informowania o szczepieniach ochronnych i zalecanych
3. Lekarski obowiązek poinformowania o następstwach i ewentualnych powikłaniach zabiegu szczepienia
4. Podstawowe zasady wykonywania szczepień
5. Zgoda na wykonanie szczepienia
6. Niepożądany odczyn poszczepienny (nop)
7. Odpowiedzialność lekarza za działania personelu pielęgniarskiego
8. Odpowiedzialność lekarza za niezastosowanie się do wskazań rejestracyjnych producenta szczepionki
9. Wykonywanie szczepień bez zlecenia lekarskiego
10. Odpowiedzialność cywilna pielęgniarki za szkodę wyrządzoną pacjentowi podczas wykonywania zabiegu szczepienia
11. Prowadzenie i udostępnianie dokumentacji szczepień
12. Przyczynienie się pacjenta lub jego przedstawiciela ustawowego do powstania negatywnych następstw szczepienia

V. ODPOWIEDZIALNOŚĆ CYWILNA LEKARZY

1. Odpowiedzialność kontraktowa (ex contractu)
2. Odpowiedzialność deliktowa (ex delicto)
3. Zbieg odpowiedzialności deliktowej i kontraktowej
4. Charakter odpowiedzialności cywilnej
5. Terminy przedawnienia roszczeń
6. Przesłanki odpowiedzialności cywilnej
7. Rodzaje odpowiedzialności
8. Wynagrodzenie szkody

VI. WYBRANE PRZYPADKI ODPOWIEDZIALNOŚCI CYWILNEJ, KARNEJ I ZAWODOWEJ LEKARZA PEDIATRY

1. Odpowiedzialność za niewywiązanie się z obowiązku informacji
2. Odpowiedzialność karna za wykonanie czynności leczniczych bez zgody
3. Odpowiedzialność za odmowę udzielenia świadczenia zdrowotnego
4. Nieudzielanie pomocy a zaniechanie podjęcia czynności leczniczych
5. Odpowiedzialność za uchylenie tajemnicy lekarskiej
6. Odpowiedzialność lekarza za błąd w sztuce
7. Odpowiedzialność karna lekarza za skutki błędów w postaci rozstroju zdrowia, uszkodzenia ciała, śmierci pacjenta
8. Odpowiedzialność za błędy diagnostyczne i terapeutyczne popełnione podczas terapii chorób przewlekłych
9. Odpowiedzialność za popełnienie fałszu intelektualnego
10. Odpowiedzialność za działanie poza zakresem własnej specjalności
11. Odpowiedzialność za niekierowanie pacjenta do specjalisty
12. Odpowiedzialność za szkody wyrządzone w związku z użyciem niesprawnego sprzętu medycznego
13. Odpowiedzialność za niezgłoszenie niepożądanych działań produktów leczniczych

VII. REKLAMA PRODUKTÓW LECZNICZYCH

1. Reklama kierowana do specjalistów
2. Reklama środków spożywczych specjalnego przeznaczenia
3. Reklama kierowana do wiadomości publicznej