Monografia ta, to dzieło ukazujące współczesne poglądy na patologię uszkodzeń nerwów obwodowych. Omawiając uwarunkowania procesów regeneracji czynnościowej i pragmatykę leczenia chirurgicznego, autor uwrażliwia nas na ten bardzo skomplikowany i determinowany wieloma czynnikami proces. Jako neurochirurg za szczególnie istotne uznaję, oparte na osobistym ogromnym doświadczeniu autora, rozdziały o transferach nerwów oraz mięśni i ścięgien. Jest to kompendium niezbędnej wiedzy o anatomii i biomechanice mięśni, ścięgien i nerwów, umożliwiającej ten rodzaj chirurgii. Bardzo istotną wiedzę zawierają rozdziały o anomaliach czy wariantach anatomicznych przebiegu nerwów, pozwalającą chirurgom uniknąć możliwych powikłań jatrogennych. Walorem jest to, że prezentowane autorskie techniki operacyjne transferów, stosowane w Polsce w nielicznych ośrodkach, stwarzają szanse na wdrożenie rehabilitacji i powrót utraconej czynności kończyny, w wielu przypadkach uznanych za dokonane nieodwracalne kalectwo. Z tematyką tą wiąże się również rozdział o, nadal kontrowersyjnej, neurotyzacji nerwowo-mięśniowej. Dla omawianych w tym kontekście chorych, nawet częściowy powrót utraconej czynności jest ogromnym życiowym spełnieniem. Znakomite, przejrzyste ryciny z modyfikacjami autora ułatwiają zrozumienie trudnych problemów patologii nerwów i uwarunkowań procesów regeneracji czynnościowej. Odnosząc się z uznaniem do przedłożonego mi do recenzji dzieła, podziwiam jednocześnie ogrom osobistej pracy prof. Skowrońskiego.
Prof. dr hab. n. med. Andrzej Radek
Spis treści:
- Uwagi morfologiczne i fizjologiczne dotyczące nerwu obwodowego
- Obrażenia nerwu, jego zwyrodnienie i regeneracja
- Podział urazowych uszkodzeń nerwów
- Ocena kliniczna uszkodzeń nerwów obwodowych
- Anomalie unerwienia kończyn
- Mikroanatomia i wewnętrzna topografia pni nerwowych
- Instrumentarium i sprzęt
- Techniki operacyjne rekonstrukcji pni nerwowych, splotów i korzeni
- Częściowe uszkodzenia nerwu
- Czynniki wpływające na wynik naprawy nerwu
- Uszkodzenia nerwów w urazach naczyniowych
- Regeneracja nerwów w wolnych płatach tkankowych
- Urazowe uszkodzenia nerwów kończyny górnej
- Uszkodzenia splotu ramiennego
- Urazowe uszkodzenia nerwów kończyny dolnej
- Uszkodzenia splotu lędźwiowo-krzyżowego
- Transfery ścięgnisto-mięśniowe – uwagi ogólne
- Transfery ścięgnisto-mięśniowe w kończynie górnej
- Transfery ścięgnisto-mięśniowe w kończynie dolnej
- Neuropatie uciskowe – patofizjologia ucisku nerwu
- Neuropatie uciskowe kończyny górnej
- Zespół uciskowy górnego otworu klatki piersiowej
- Neuropatie uciskowe kończyn dolnych
- Podwójny zespół uciskowy
- Nerwiaki
- Plastyczność mózgu i remodeling kory mózgowej
- Algodystrofia (zespół złożonego bólu regionalnego)
- Guzy nerwów obwodowych